دستگاه قند خون مناسب چه ویژگی هایی دارد؟

قند خون یا گلوکز، قند اصلی موجود در خون است. بدن گلوکز را از مواد غذایی که می‌خوریم دریافت می‌کند. این قند یک منبع انرژی مهم برای بدن است و مواد مغذی برای اندام‌های بدن، عضلات و سیستم عصبی را فراهم می‌کند. جذب، ذخیره سازی و تولید گلوکز توسط فرآیندهای پیچیده‌ای که در روده کوچک، کبد و پانکراس رخ می‌دهد، به طور مداوم تنظیم می‌شود.

گلوکز پس از اینکه فرد کربوهیدرات می‌خورد، وارد جریان خون می‌شود.

سیستم غدد درون ریز با استفاده از پانکراس کمک می‌کنند تا سطوح گلوکز خون در حد معمول باشد. پانکراس هورمون انسولین تولید می‌کند و پس از اینکه فرد پروتئین یا کربوهیدرات مصرف کند آن را به خون ترشح می‌کند.

انسولین گلوکز اضافی را به شکل گلیکوژن در کبد ذخیره می‌کند. همچنین پانکراس یک هورمون به نام گلوکاگون تولید می‌کند که عمل آن عکس انسولین است، یعنی در صورت نیاز قند خون را افزایش می‌دهد.

وقتی بدن به قند خون بیشتری نیاز دارد، گلوکاگون به کبد پیام می‌فرستد تا کبد گلیکوژن را به گلوکز تبدیل کند و آن را به داخل جریان خون آزاد کند. این فرایند گلیکوژنولیز نامیده می‌شود.

در واقع انسولین و گلوکاگون باهم عمل می‌کنند تا سطح گلوکز خون در حد متعادل باقی بماند.

قند خون طبیعی چیست؟

سطح قند خون طبیعی بعد از حداقل هشت ساعت غذا نخوردن (هشت ساعت ناشتایی)، کمتر از mg/dl 100 است و دو ساعت بعد از غذا خوردن کمتر از mg/dl 140 می‌باشد.

در طول روز، پایین‌ترین میزان قند خون قبل از خوردن وعده‌های غذایی است. برای اکثر افراد بدون دیابت، سطح قند خون قبل از غذا حدود 70 تا 80 می‌باشد.

برای برخی افراد، 60 طبیعی است و برای بعضی نیز mg/dl 90 مقدار طبیعی است.

این تغییرات در سطوح قند خون، قبل و بعد از غذا، نشان دهنده نحوه جذب و ذخیره گلوکز توسط بدن است.

پس از غذا خوردن، بدن شما کربوهیدرات‌های مواد غذایی که مصرف کردید را به قطعات کوچکتر، از جمله گلوکز تبدیل می‌کند، که روده کوچک می‌تواند آن را جذب کند.

دستگاه تست قند خون یا گلوکومتر چیست و چطور کار می‌کند؟

این دستگاه کارآمد گلوکومتر نام دارد، که در این مطلب می‌خواهیم به بررسی این دستگاه بپردازیم و اطلاعات مورد نیاز شما را در اختیارتان قرار دهیم. هر فردی، حتی اگر به دیابت مبتلا نشده باشد، باید هر‌چند وقت یکبار، میزان قند خون خود را آزمایش کند. دستگاه تست قند خون یا گلوکومتر، راحت‌ترین روش برای سنجش میزان قند خون شما است. شما خیلی راحت می‌توانید با استفاده از این دستگاه در خانه، میزان قند خون خود را اندازه بگیرید.

نحوه استفاده از این وسیله بسیار راحت است. هنگام خرید، فروشنده، همراه دستگاه تست قند خون، یک وسیله شبیه به خودکار، تعدادی سوزن و نوارهای کاغذی مخصوصی نیز به شما می‌دهد. یکی از سوزن‌ها را داخل این وسیله که شبیه به خودکار است، قرار دهید. سپس یکی از انگشت‌های خود را با آن سوراخ کرده و یک قطره خون روی نوار کاغذی که قبلاً داخل دستگاه قرار داده‌اید، بچکانید. دستگاه، میزان قند خون شما را تعیین کرده و به شما نشان می‌دهد. پس از اینکه میزان قند خون خود را فهمیدید، سوزن و نوار استفاده شده را دور بیندازید

‌چنانچه شما مبتلا به دیابت هستید، باید از میزان قند خون خود آگاه باشید. تحقیقات نشان می‌دهد که حفظ قند خون نزدیک به محدوده نرمال، احتمال بروز سکته‌های قلبی و مغزی، عوارض چشمی، کلیوی، عصبی و مشکلات سیستم گردش خون و حتی مرگ را کم می‌کند.
برای خرید یک دستگاه اندازه‌گیری قند خون مناسب باید به شاخص‌هایی توجه کنید. توجه به این شاخص‌ها کمک می‌کند که انتخاب بهتر و آگاهانه‌تری داشته باشید.

با توجه به اهمیت نتایج حاصله از دستگاه تست قند خون و تاثیری که این نتایج می‌تواند بر فرآیند کنترل قند خون داشته باشد، در اختیار داشتن دستگاهی با حداقل احتمال خطا بسیار حیاتی و تعیین‌کننده است. چرا که پزشکان نیز با مراجعه به این نتایج، برنامه درمانی شما را تنظیم می‌کنند. چندین عامل روی دقت اندازه گیری قند خون تاثیر دارند مثل روش اندازه گیری، کد گذاری، کنترل حجم خون که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.

روش اندازه گیری

اندازه گیری قند خون در دستگاه های تست قند خون با ۲ روش انجام می شود: فتومتری و یا الکتروشیمیایی.
فتومتری: دستگاه هایی که با این سیستم کار می کننند، به یک منبع نور، نیاز در داخل دستگاه نیاز دارند. در واقع، نور منعکس شده اندازه گیری می شود. در این روش، گلوکز طی واکنش آنزیمی، یک ماده رنگی تولید می کند. نور با طول موج مشخص به نوار تست قند خون می رسد و ماده رنگی تولید شده نور را جذب می کند. مقدار ماده رنگی تولید شده با مقدار گلوکز نمونه متناسب است.
گلوکز بیشتر در نمونه، رنگ بیشتر تولید می کند، نوار نور بیشتری را جذب و بنابر این نور کمتری را منعکس می کند، بنابراین مشخص می شود که قند خون بالاست.

الکتروشیمیایی: در این روش، گلوکز طی واکنش آنزیمی اکسید می شود که الکترون تولید کند. تعداد الکترون هایی که به دام می افتد، با مقدار گلوکز نمونه متناسب است. گلوکز بیشتر، الکترون بیشتر و گلوکز کمتر، الکترون کمتر تولید می کند.

روش فتومتری، در صورتی می تواند کارایی خوبی داشته باشد که دستگاه کاملا تمیز باشد. ولی از آنجا که اغلب بیماران به این موضوع واقف نیستند، معمولا لنز دستگاه خود را تمیز نمی کنند، بنابراین، این موضوع می تواند روی نتایج حاصله از دستگاه اثر بگذارد. روش الکتروشیمیایی چون وابسته به نور نیست، از خطاهای ناشی از تمیز نکردن دستگاه جلوگیری می کند.

آنزیم مورد استفاده در نوار

در هر جعبه دستگاه‌های گلوکومتر که از بازار خریداری می‌کنید، چندین نوار اندازه‌گیری قند خون وجود دارد. سطح این نوارها به مواد شیمیایی آغشته شده است که با قند خون شما واکنش نشان می‌دهند. برخی از این نوارها، دارای آنزیم حساس گلوکزاکسیداز (GOD) و برخی دیگر حاوی آنزیم گلوکز دهیدروژناز (GDH-PQQ) هستند. از سال ۲۰۰۸، استفاده از نوارهای تست قند خون با آنزیم GDH-PQQ در برخی بیماران و همه بیمارستان ها و مراکز درمانی دنیا، از طرف اداره غذا داروی امریکا (FDA) ممنوع شده است (۱۳ مورد مرگ در دنیا به علت این آنزیم گزارش شده است). نوار هایی که دارای آنزیم GDH-PQQ می باشند، می توانند اشتباهاً میزان قند را بالاتر نشان دهند، چرا که فن آوری اندازه گیری گلوکز با آنزیم GDH-PQQ، قابلیت تمایز بین گلوکز و قندهای دیگر را ندارد. برخی قندهای غیر گلوکزی مثل مالتوز، گزیلوز، گالاکتوز در برخی ترکیبات داروئی و بیولوژیک یافت می شود و یا می تواند در نتیجه متابولیزه شدن یک دارو یا محصول درمانی به وجود آید. وقتی این قندهای غیرگلوکزی در خون یک بیمار وجود دارد، استفاده از از نوار تست گلوکز با آنزیم GDH-PQQ منجر به بالا رفتن کاذب نتیجه تست گلوکز می شود که می تواند به تزریق دوز نامناسب و نابجایی از انسولین منجر شود.

بنابراین توصیه بر این است که از نوارهای حاوی آنزیم GOD استفاده شود. همیشه از نوارهای دارای تاییدیه وزارت بهداشت (هولوگرام) استفاده کنید و بهنگام تهیه نوارهای تست قند خون از اعتبار تاریخ مصرف آنها اطمینان پیدا نمایید.

کدگذاری

در اغلب دستگاه‌ها لازم است قبل از این‌که نوار اندازه‌گیری قند خون را درون دستگاه بگذارید یک کد را وارد کنید. این کد روی بسته حاوی نوارها درج شده است. پس از وارد کردن کد، دستگاه تنظیم شده و میزان قند خون را نشان می‌دهد. اغلب دستگاه های موجود در بازار نیازمند کدگذاری دستی هستند.

از دستگاه های نسل جدیدی استفاده کنید که احتیاج به کدگذاری نداشته باشد. برای افراد سالمند و یا زمان هایی که افراد دچار افت قند خون هستید، استفاده از دستگاه هایی که مراحل زیاد و پیچیده دارند، بسیار مشکل است.

بنابراین توصیه بر این است که از نوارهای حاوی آنزیم GOD استفاده شود. همیشه از نوارهای دارای تاییدیه وزارت بهداشت (هولوگرام) استفاده کنید و بهنگام تهیه نوارهای تست قند خون از اعتبار تاریخ مصرف آنها اطمینان پیدا نمایید.

سیستم کنترل حجم خون

بهترین دستگاه های تست قند خون آن هایی هستند که مجهز به سیستم کنترل حجم خون (BVC) هستند. به این معنا که اگر خون کمتر از آن چه مورد نیاز است به دستگاه بدهید، دستگاه، عدد اشتباه نشان نمی دهد بلکه error نشان می دهد و منجر به تصمیم نادرست شما نمی شود. ولی دستگاه هایی که مجهز به سیستم کنترل حجم خون نیستند، با دادن خون ناکافی به دستگاه، عدد بسیار پایین نشان می دهند، مثلا شاید قند واقعی شما ۲۵۰ باشد و دستگاه شما عدد زیر ۵۰ گزارش کند. متاسفانه تعداد دستگاه های موجود دربازار ایران که سیستم کنترل حجم خون (BVC) ندارند، کم نیستند. بنابراین حتما از دستگاه‌هایی استفاده کنید که به صورت خودکار، امکان تشخیص میزان خون مورد نیاز را دارا هستند.

میزان خون مورد نیاز

میزان قطره خونی که برای اندازه‌گیری قند خون باید به دستگاه بدهید، متفاوت است (از ۰.۳ میکرو‌لیتر تا ۵ میکرو‌لیتر). انواع قدیمی‌تر دستگاه گلوکومتر نیاز به مقدار خون بیشتری دارند. هرچه نمونه خون موردنیاز کمتر باشد، درد نمونه گیری کمتر است. دستگاه های نسل جدید، به خون بسیار کمی نیاز دارند (کمتر از ۰.۳ میکرولیتر) که در هنگام نمونه گیری، تقریبا دردی احساس نمی شود.

چند نوع دستگاه تست قند خون یا گلوکومتر در بازار وجود دارد؟

حدودأ 25 نوع دستگاه تست قند خون در بازار وجود دارد. تفاوت این دستگاه‌ها در قیمت، نوارهای کاغذی آنها، دقت اندازه‌گیری، مقدار خون مورد نیاز، سرعت اندازه‌گیری و توانایی ذخیره در حافظه است. در گذشته دستگاه‌هایی وجود داشتند که هم بسیار بزرگ بودند و هم زمان زیادی نیاز داشتند تا میزان قند خون را اندازه گرفته و نشان دهند. در حال حاضر دستگاه‌هایی به بازار آمده‌اند که بسیار کوچک هستند. این دستگاه‌ها، به راحتی و در حدود چند ثانیه، میزان قند خون را نشان می‌دهند. همچنین می‌توانند هر مقدار قند خونی را نشان دهند، بدین معنی که از قند خون صفر گرفته تا قند خون 600 را نشان می‌دهند.

معرفی چند نمونه از انواع گلوکومتر:

دستگاه قند خون خانگی نواری: در هر خانه ای که فردی مبتلا به دیابت است می بایست دستگاه قند خون خانگی برای کنترل میزان گلوکز موجود در خون وجود داشته باشد.

 

دستگاه قند خون مچی: دستگاه قند خون مچی با بسته شدن به مچ دست مانند ساعت و بدون سوزش و بدون خونگیری میزان قند خون را اندازه می گیرد و در صورت کاهش یا افزایش قند خون هشدار می دهد تا فرد را متوجه کند.

 

دستگاه قند خون بدون نوار: برای کودکانی که به بیماری دیابت مبتلا هستند و تحمل درد ناشی از خونگیری را ندارند، دستگاه تست قند بدون نوار بهترین روش برای حفظ سلامتی کودکانمان است. گلوکومتر بدون نوار از طریق سنسور، قند خون شما را حتی تا هشت ساعت قبل نیز نشان می دهد. از مزایای دیگر دستگاه های تست قند بدون نوار این است که ضد آب اند و حتی در استخر و حمام هم کاربری دارند.

اموزش اندازه گیری قند خون در خانه :

شما ممکن است از گلوکومترهایی ساخت شرکت های متفاوت استفاده کنید، اما اساس استفاده از تمامی آنها تقریباً مشابه می باشد در موقع استفاده به نکات زیر دقت کنید:

قبل از استفاده از گلوکومتر جدیدتان، دستورالعملهای استفاده از آن را که در بروشورهای کارخانه درج شده، بخوانید

یا از راهنمای نمایندگی فروش بخواهید آن را برایتان توضیح دهد.

باتری دستگاه را بررسی کنید. در زمان شروع برای اولین بار بر روی باتری ممکن است چسب باشد که آن را جدا

کنید.

دو دکمه بر روی دستگاه قرار دارد که توسط آن می توانید روز، ماه و ساعت را تنظیم کنید.

به کدی که روی جعبه نوار اندازه گیری نوشته شده دقت کنید و دستگاه را با آن کد تنظیم کنید.

شما می توانید در هنگام خرید از فروشنده بخواهید تا موارد بالا را برای شما انجام دهد.

دستگاه را روشن و امتحان کنید

قلم لانست را یک بار تا آخر بکشید تا بتواند درون انگشت شلیک شود.

نوار اندازه گیری را درون دستگاه قرار دهید

قلم لانست را کنار انگشت خود بزنید، زیرا درد آن کمتر از نوک انگشتان است.

توجه داشته باشید که هر بار از یکی از انگشتان خود برای این منظور استفاده کنید.

قطره خون را روی نوار قرار دهید که درون خود دستگاه مکیده می شود.

پس از چند ثانیه قندخون شما بر روی دستگاه مشخص می شود.

اگر دستگاه علامت High یا Low را نشان داد به این معنی است که میزان قند خون شما خیلی بالاتر و یا پائین تر از مقدار تعریف شده برای دستگاه است که با توجه به دفترچه راهنمای دستگاه می توانید این میزان تعریف شده را مشخص کنید.

سپس نوار تست را دور بیندازید و سوزن درون قلم لانست را تعویض نمائید.

مقدار قند را در جدول اندازه گیری قندخون با ذکر ساعت و تاریخ یادداشت نمائید.

 

قبلی
کاربرد تشک مواج در زخم بستر
بعد
فشار خون چیست و چگونه بهترین دستگاه خریداری کنیم؟

پست های مرتبط

نظرتان را بنویسید