اتوکلاو دندان پزشکی و autoclave

مطالبی درباره اتوکلاو

 اتوکلاو ( autoclave ) وسیله‌ای برای استریل کردن ابزار پزشکی و آزمایشگاهی در فشار و دمای بالا و با استفاده از بخار آب است.

▪ روشهای مختلفی برای استریلیزاسیون وجود دارد:

– روش استفاده از بخار (گرمای مرطوب): اتوکلاو ( autoclave )

 – روش استفاده از هوای خشک (گرمای خشک)،

 – اتیلن اکساید،

 – روش پلاسما و دیگر روش های غیر رسمی

 روش استفاده از بخار (اتوکلاو autoclave ) قابل کنترل، آسان، بدون باقیمانده، سریع، قابل انبار، معتبر، دارای نشانگر (‏indicator‏ ) است و از آنجا که در مقایسه با سایر روشها به ابزارآلات آسیب کمتری می‌رساند، به عنوان بهترین روش استریل در نظر گرفته شده است.

 با توجه به نوع ابزارآلات، اتوکلاوها به سه کلاسN‏.‏S‏ و ‏B‏ طبقه‌بندی می‌شوند. این طبقه‌بندی به منظور صحت عملکرد استریلیزاسیون با توجه به نوع وسایل صورت می‌گیرد.

 ● کلاس ‏N‏:

بر اساس استاندارد این اتوکلاو قادر است ابزار آلات جامد بدون پوشش را استریل نماید. بدین ترتیب تضمینی برای استریل وسایل پوشش‌دار (اعم از پارچه یا کاغذ های مدیکال ) و نیز وسایل حفره دار وجود ندارد. این سیستم فاقد پمپ ‏Vacuum‏ میباشد.اما در طراحی بعضی از کارخانه‌های سازنده در این نوع اتوکلاو سیستم خشک کن و نیز امکان استریل وسایل بسته‌بندی شده در کاغذ های مدیکال وجود دارد، بنابراین در خرید این نوع اتوکلاو بسیار دقت نمایید.

 ● کلاس ‏S‏:

وسایلی که در این نوع اتوکلاو می‌توان استریل نمود توسط کارخانه سازنده مشخص می‌شود. این اتوکلاو می‌تواند ابزار آلات بدون پوشش جامد یا پوشش دار جامد، مواد نساجی مثل پارچه، گاز تک لایه و وسایل سوراخ دار ‏B‏ را استریل نماید.

 یک اتو کلاو کلاس ‏S‏ می‌تواند با پمپ وکیوم یا بدون آن تجهیز شود و قطعاً دارای سیکل خشک‌کن است.

 ● کلاس ‏B‏:

این اتوکلاو می‌تواند تمام انواع اینتسترومنتها برای مثال پوشش دار جامد و بدون پوشش، مواد نساجی و اینسترومنتهای سوراخ دار مدل ‏B‏ و مدل ‏A‏ را استریل نماید. اتوکلاوهای دارای پمپ وکیوم قدرتمندی است که می‌تواند تا حدود ۹/۰- بار خلاًً ایجاد کند.

 دما و فشار در اتوکلاو مطابق استانداردهای بین‌المللی توسط کارخانه سازنده تنظیم می‌شود. بر اساس استاندارد در دمای ‏‎۰c‏ ۱۲۱ و فشار ‏bar‏ ۲/۱ ابزارآلات باید حداقل به مدت ۱۵ دقیقه، تحت فرآیند استریلیزاسیون قرار گیرند و در دمای ‏‎۰c‏ ۱۳۴ و فشار ‏bar‏ ۱/۲ مدت زمان استریلیزاسیون حداقل ۳ دقیقه است.‏

 ● اتوکلاو ۳ دقیقه ای ، یک اصطلاح نادرست

 در اتاق‌های عمل، کلینیک‌ها و مراکز دندانپزشکی‌ به منظور انجام عملیات استریلیزاسیون، استفاده از اتوکلاوهای سریع (‏fast‏ ) و در نتیجه با حجم کم توصیه می‌شود. اتوکلاوهای سریع (‏fast‏ ) یا به اصطلاح نادرست ۳ دقیقه‌ای، مطابق استاندارد باید دارای حداقل زمان استریلیزاسیون مطابق با دما باشد. این حداقل زمان همان‌طور که گفته شد، در دمای ۱۳۴ درجه سانتی گراد ( ۳ دقیقه) و در دمای ۱۲۱ درجه سانتی گراد (۱۵ دقیقه)، تعیین شده است اما کل مدت زمان کار دستگاه اتوکلاو از فشار دادن

دکمه ‏start‏ (شروع کار) تا پایان کار سیستم، مجموع سه زمان : ‏Preheating Time‏ (زمان اولیه) ، ‏Sterilization Time‏ (زمان استریلیزاسیون) و ‏Drying Time‏ (زمان خشک شدن) است.

 در مورد زمان استریلیزاسیون توضیح داده شد، زمان خشک کردن در اتوکلاو مجهز به سیستم خشک‌کن نیز توسط کمپانی سازنده تعیین می‌شود و مقدار آن ثابت است. لیکن زمان ‏Preheating‏ (زمان اولیه) وابسته به پارامترهای دیگری است. چنانچه اتوکلاو مجهز به پمپ وکیوم باشد “زمان اولیه” وابسته به تعداد دفعات وکیوم و نوع دستگاه، متفاوت خواهد بود. ضمناً عواملی همچون دمای محیط اطراف و دمای اولیه چمبر و نیز نوسانات برق شهر در تعیین زمان اولیه ‏‎(Preheating)‎‏ نقش بسزایی دارد.پس اصطلاح اتوکلاوهای ۳ دقیقه ای بدون شک غلط و فاقد اعتبار است.

 ● بررسی اهمیت وکیوم در اتوکلاو:

 زمانیکه‌ درب اتوکلاو را بسته و دکمه شروع (‏start‏ ) فشرده می‌شود، عملیات دستگاه آغاز می‌گردد. در این لحظه در داخل چمبر اتوکلاو بسته‌های هوایی وجود دارد. این بسته‌های هوایی به علت اختلاف الاستیسیته فیزیکی با بخار ترکیب نمی شود و سرد باقی می‌مانند و در نتیجه از استریلیزاسیون جلوگیری می‌کنند. ضمناً وجود بسته‌های هوایی در ابزارآلات حفره‌دار انکارناپذیر است. بنابراین لازم است راه حل مناسبی برای از بین بردن این بسته‌های هوایی ارائه شود.

▪ پمپ وکیوم؛ تضمین استریلیزاسیون مناسب

 اکثر اتوکلاوها به سیستم وکیوم ترمودینامیک مجهز هستند، اما این سیستم صرفاً موجب از بین رفتن بسته‌های هوایی داخل چمبر خواهد شد، بدین‌ترتیب بسته‌های هوایی داخل ابزارآلات حفره‌دار همچنان سرد و غیر استریل باقی خواهند ماند. به منظور استریل نمودن ابزارآلات حفره دارد (مانند توربین در دندانپزشکی) نیاز به پمپ وکیوم مجزا است.

▪ وجود پمپ دو مزیت اصلی دارد:

۱) آنکه قبل از شروع سیکل استریل جهت خارج کردن بسته‌های هوایی (‏prevacuum‏ )‏

 ‏۲) در پایان عملیات دستگاه به منظور خشک کردن ابزارآلات وارد عمل خواهد شد.

 نکات کلی که در خرید دستگاه اتوکلاو باید به آن دقت نمود:

 – با توجه به فشاری که دستگاه در آن کار می‌کند، لازم است در اتوکلاو مجهز به سیستم قفل مکانیکی و نیز الکترومگنتیک باشد و تا زمانیکه فشار دستگاه به صفر نرسد، درب دستگاه باز نشود،

 – جنس چمبر حتی المقدور از جنس فولاد ضد زنگ (stainless steel‏ ) بوده و المنت دور تا دور چمبر قرار گرفته باشد تا گرما کاملاً به طور یکنواخت توزیع گردد،‏

 – چاپگر به منظور مستندسازی عملیات استریلیزاسیون، گزینه مناسبی در دستگاههای اتوکلاو است،

– جدیدترین نوع اتوکلاوها مجهز به سیستم Water Clean‏ است، بدین ترتیب دستگاه به‌طور مستقیم به لوله کشی آب شهر متصل شده و نیاز به آب مقطر از میان می‌رود و ‏

 – اتوکلاوهای سریع (fast‏ ) با کاهش زمان خشک‌کردن، سرعت عملیات دستگاه را به مراتب افزایش می‌دهند. سیکل ‏flash‏ در کنار سیکلهای ۱۲۱ درجه سانتی‌گراد (بدون پوشش و با پوشش) و سیکل ۱۳۴ درجه سانتی‌گراد (بدون پوشش و با پوشش) موجب افزایش سرعت دستگاه می‌شود.

 

نکات کلیدی

در هنگام کار با اتوکلاو ( autoclave ) از دستکش یکبار مصرف مناسب استفاده شود .

 حتما از آب مقطر مخصوص با درجه خلوص بالا ( حداکثر سختی زیر ۳ ) استفاده شود .

 بهتر است هر بار قبل از آبگیری یا بعد از سه الی چهار بار استفاده ، مخزن آب کثیف را تخلیه کنید و منتظر هشدار پر بودن مخزن آب کثیف نباشید .

در صورت عدم استفاده بیشتر از سه روز حتما مخزن آب تمیز (Clean Water) و آب کثیف () کاملا تخلیه شود .

 به حجم و وزن مجاز دقت شود و هیچگاه بیشتر از ظرفیت اتوکلاو ( autoclave ) استفاده نشود .

 هر بار پس از استفاده داخل مخزن (چمبر) را نظافت کنید .

 به دلیل حساسیت بالای لاستیک درب از لمس آن با دست خودداری شود .

 به هیج عنوان از دستمال کاغذی و سایر دستمال های پرزدار برای نظافت اتوکلاو( autoclave ) استفاده نشود .

 در هنگان چیدن وسایل دقت شود به داخل چمبر اتصال نداشته باشد و پک های استریل طوری قرار گیرد که سمت کاغذی به بالا باشد و از چیدن پک های استریل رو هم بپرهیزید .

 برای استریل اینسترومنت ها ( انگل و توربین و …) حتما از پک یکبار مصرف استفاده و قبل و بعد از اتوکلاو ( autoclave )حتما روغنکاری شود .

 به دلیل بسته شدن منافذ کاغذی هیچگاه از پک های استریل ، دوباره استفاده نشود .

 هنگام استفاده مد صحیح را انتخاب کنید و ترجیحا در استفاده معمول از انتخاب مدهای سریع بپرهیزید .

 به صورت دوره ای یا روزانه با استفاده از اندیکاتور مناسب به عملکرد اتوکلاو ( autoclave ) اطمینان حاصل کنید و هیچگاه به چسب اوکی (OK) و سایر موارد اطمینان نکنید .

 سرویس دوره ای و تعویض فیلترها باید به صورت سالیانه یا بعد از ۳۰۰ بار استفاده حتما انجام شود .

برای مشاهده اتوکلاوهای موجود در سایت ، کلیک کنید

منبع : http://barmantajhiz.com

قبلی
درمان زردی نوزاد ، داخل منزل یا بیمارستان؟
بعد
دستگاه اتوکلاو چیست؟و مواردی که باید در هنگام استفاده رعایت کرد

پست های مرتبط

نظرتان را بنویسید